BM raporunda İsrail'e "soykırım" suçlaması

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin raporunda İsrail'in Filistin bölgelerindeki eylemlerinin, "soykırım", "etnik temizlik" ve "savaş suçu" işaretleri taşıdığı belirtilerek suçlulardan hesap sorulması istendi.İsrail'den, Gazze'de "soykırımı" önlemeye yönelik tedbirler almasını talep eden Birleşmiş Milletler (BM), Filistin topraklarında ve işgal altındaki Batı Şeria'da "etnik temizlik" yapıldığına dair belirtiler olduğunu ifade ederek bu durumu kınadı.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (BMİHYK) tarafından Pazartesi günü yayınlanan raporda, savaşın başladığı Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in Gazze'deki eylemlerinin uluslararası hukukun "ağır ihlalleri" niteliğinde olduğu ve birçok olayın "savaş suçu" ya da "vahşet suçu" kapsamına girdiği ifade edildi.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk raporda İsrail'e, Uluslararası Adalet Divanı'nın 2024 yılında verdiği, Gazze'de soykırım eylemlerini önleyici tedbirler alınması kararına uyma çağrısında bulundu.

Türk açıklamasında, İsrail'in, "ordusunun soykırım eylemlerine girişmemesini sağlaması ve soykırıma teşviki önlemek ve cezalandırmak için her türlü tedbiri derhal alması" gerektiğini belirtti.

Hamas'ın İsrail'e saldırısı ile başlayan Gazze Savaşı'nın, 7 Ekim 2023'ten Mayıs 2025'e kadar olan dönemini kapsayan rapor ayrıca, ilk saldırı sırasında ve sonrasında Filistinli silahlı gruplar tarafından gerçekleştirilen, bazıları savaş suçu niteliğinde olan "ciddi ihlalleri" de kınadı.

AFP haber ajansının resmi verilerden yaptığı derlemeye göre Hamas'ın 7 Ekim'de İsrail topraklarına düzenlediği saldırılarda, çoğu sivil olmak üzere bin 221 kişi hayatını kaybetti..

Raporda, Filistinli silahlı gruplar tarafından kaçırılan ve çoğu aylarca "insanlık dışı koşullarda" tutulurken işkence ve cinsel istismara maruz kaldıklarını bildiren rehinelerin yaşadığı kötü muameleye de dikkat çekildi. Ayrıca raporda, "Gazze'de ölen rehinelerin çoğu gözaltında tutulduğu esnada, ya kaçıranlar tarafından öldürülerek ya da çevrelerinde meydana gelen çatışmaların etkileriyle hayatını kaybetti" denildi.

Gazze'de 72 bin ölü

Bununla birlikte raporun odak noktası büyük ölçüde İsrail'in Gazze'deki eylemleri oldu. BM tarafından güvenilir kabul edilen, Hamas yönetiminin bölgedeki sağlık bakanlığı tarafından aktarılan verilere göre İsrail'in askeri operasyonları 72 binden fazla kişinin ölümüne neden oldu. Raporda, bu ölümlerin büyük bir bölümünün "hukuk dışı göründüğü" ifade ediliyor.

BM raporu ayrıca İsrail'in "sivil veya sağlık ve tıbbi tesisler dahil, koruma altında olması gereken hedeflere doğrudan saldırılar düzenlediğini ve gazeteciler, sivil savunma görevlileri, sağlık çalışanları, insani yardım aktörleri ve polisi hedef alan saldırıları, rutin ve yinelenen bir biçimde gerçekleştirdiğini" aktarıyor.

İsrail'in Gazze'deki davranışlarının, bölgenin büyük bir kısmındaki yaşam koşullarını "Filistinlilerin bir grup olarak varlığını sürdürmesiyle bağdaşmaz" hale getirdiği uyarısında bulunuldu.

"Batı Şeria'da gereksiz ve orantısız güç kullanımının da yüzlerce ölüme yol açtığı" ifade edilen raporda, İsrail ordusu ile güvenlik güçlerinin, hem Gazze'de hem de Batı Şeria'da yerleşik halkı kitlesel göçe zorladığı dile getirildi.

BM raporunda "Gazze'nin geniş alanlarının kasıtlı ve yasa dışı yıkımının", "Batı Şeria'nın kuzeyindeki mülteci kamplarının geniş bölümlerinin boşaltılması ve yıkımıyla" birlikte, Filistinlilerin evlerinden zorla çıkarılmasına katkıda bulunduğu ve "İsrail'in bu yerinden etme eyleminin kalıcı olduğuna dair güçlü göstergeler" bulunduğu vurgulandı.

Etnik temizlik suçlaması

Rapor aynı zamanda, bir bütün olarak ele alındığında, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında tekrarlanan ihlallerinin "Filistinlilerin toplu halde cezalandırılması" ve "İşgal altındaki Filistin topraklarında yaşayanların büyük bölümünün, zorla yerinden edilmesi, buraların boşaltılması ve etnik temizliği"ne yönelik bir düzene işaret ettiğine dikkat çekiyor.

Raporda, "İsrailli yetkililerin bir grup olarak Filistinlileri hedef alan kışkırtıcı, aşağılayıcı ve insanlıktan çıkarıcı diline de tanık olunduğu ve suçlulardan hesap sorulmadığı" belirtiliyor.

BMİHYK, raporda listelenen tüm ihlaller için "güvenilir ve tarafsız yargı organları" tarafından "gerekli hesabın sorulmasının" şart olduğunu da vurguluyor.

Raporun sonunda, işlenen tüm suçlarla ilgili "kanıtların toplanması, korunması ve soruşturulmasının gerektiği" de ifade ediliyor.

AFP / ET,BK